Wskazówki dla pacjentów dotyczące przygotowania do badań laboratoryjnych

Badania wykonywane z krwi
Czas

  •      Badania należy wykonywać w godzinach porannych (07.15 – 09.15) po przespanej nocy

Dieta

  •      Na czczo tj. po co najmniej 12-godzinnej przerwie od spożycia posiłku;
  •      Po południu i wieczorem w dniu poprzedzającym badanie nie należy spożywać obfitych posiłków (posiłek powinien być zwyczajny,
  • jak co dzień, bez nienaturalnego wzbogacania ani ograniczania diety – lekka kolacja do godz.18.00);
  •      W przypadku niemowląt i małych dzieci dopuszczalne jest podanie lekkiego śniadania, z wyjątkiem oznaczania poziomu glukozy;
  •      Należy w dniach poprzedzających badanie powstrzymać się od picia alkoholu;
  •      Bezpośrednio przed badaniem nie należy palić papierosów

Leki

  •     Na badania należy zgłaszać się przed zażyciem leków i preparatów witaminowych, chyba że lekarz postanowi inaczej;
  •     Próbki do oznaczeń poziomu leków muszą być pobierane przed zażyciem dawki porannej lub w szczycie wchłaniania (zgodnie z zaleceniem lekarza)

Inne

  •     Przed badaniem pacjent powinien odpoczywać co najmniej 15 minut w pozycji siedzącej;
  •     W dniach poprzedzających badanie nie należy wykonywać forsownego wysiłku fizycznego;
  •     Nie należy wykonywać badań w okresie miesiączki;
  •     W dniu badania unikać stresu

 

Informacje dotyczące wybranych oznaczeń

 

Doustny test tolerancji glukozy  (DTTG) – dorośli

  •     Przed obciążeniem glukozą pacjent nie zmienia normalnej diety i utrzymuje normalną aktywność fizyczną.
    Jeśli to możliwe odstawia w porozumieniu z lekarzem leki, które mogą wpłynąć na zmianę poziomu glukozy.
    Badanie powinno wykonywać się po 10 – 16-godzinnym wstrzymywaniu się od przyjmowania posiłków
    (dozwolone niewielkie ilości wody mineralnej)
  •     Sposób postępowania:
    •   pierwsze pobranie krwi na czczo (czas 0);
    •   wypicie rozpuszczonej w ok. 200 ml ciepłej wody glukozy (75g) w czasie 3-5 minut w obecności pracownika LDM;
    •   drugie pobranie krwi po dwóch godzinach

Test przesiewowy ciężarnych (GCT)

  •     Może być wykonany bez względu na czas, jaki upłynął od ostatniego posiłku
    (nie trzeba być na czczo, chyba że lekarz postanowi inaczej);
  •     Polega na wypiciu rozpuszczonej w ok. 200 ml ciepłej wody glukozy (50g) w czasie 3-5 minut w obecności pracownika LDM
    i pobraniu krwi po 1 godzinie

INR

  •     Do badania INR pacjent przystępuje na czczo i przed zażyciem tabletki na rozrzedzenie krwi;
  •     Na wynik ma wpływ dieta, przyjmowane leki i inne preparaty:
    • obniżenie INR może powodować: leczenie streptokinazą, podawanie heparyny w dużej dawce, leki przeciwdrgawkowe,
      penicyliny, cefalosporyny, sulfonamidy, dziurawiec, żeń-szeń, białko soi;
    •  podwyższenie INR mogą powodować: barbiturany, szałwia, imbir, rumianek, mleczko pszczele, jednostronne odżywianie
      (ubogie w warzywa i wysokotłuszczowe)

PSA

Fałszywie wysokie wartości przy pobraniu krwi do oznaczaniu stężenia PSA występują po uprzednim badaniu palpacyjnym gruczołu krokowego (DRE) i innych zabiegach na nim, po intensywnej jeździe na rowerze itp.


Badanie  moczu

  •     Aby badanie moczu było wiarygodne i obiektywne, przed pobraniem wskazane jest unikanie spożywania pokarmów zawierających
    barwniki oraz leków zmieniających zabarwienie moczu;
  •     W dniu poprzedzającym badanie nie powinno się też wykonywać ciężkiego wysiłku fizycznego oraz unikać wysokobiałkowej diety;
  •     W przypadku kobiet, nie należy pobierać moczu podczas krwawień miesięcznych, jak też dwa-trzy dni przed spodziewaną
    miesiączką i tuż po jej zakończeniu;
  •      Materiał musi być dostarczony we właściwym pojemniku (jednorazowego użycia), na którym muszą być umieszczone:
    dane pacjenta (imię, nazwisko, PESEL, ew. adres zamieszkania)

•    Badanie ogólne:

  •  przed pobraniem moczu do analizy pacjent musi wykonać toaletę zewnętrznych narządów płciowych
    (umyć je dokładnie wodą z mydłem i wysuszyć jednorazowym ręcznikiem);
  •   mocz należy zebrać do jednorazowego, zakupionego w aptece pojemnika, szczelnie zamykanego;
  •   u noworodków i małych dzieci stosować specjalne jałowe woreczki i postępować zgodnie z dołączoną do nich instrukcją
  •   mocz powinien być oddany rano, po wypoczynku nocnym, z pierwszej porannej mikcji, z tzw. „środkowego strumienia”
    (pierwszą partię moczu oddać do toalety, a drugą część oddawanego moczu nie przerywając strumienia oddać
    do wyżej opisanego pojemnika tj. około 100ml);
  •   należy pamiętać, że składniki morfologiczne moczu są nietrwałe i dlatego mocz powinien być dostarczony do LDM
    (Punktu Pobrań) możliwie jak najszybciej;

•    Dobowa zbiórka moczu:

  •  mocz po nocy ok. godziny 07.00 rano oddać do ubikacji i zapisać czas jego oddania;
  •   od tej pory każdą porcję moczu zbierać do czystego, najlepiej nowego naczynia o objętości ok. 2-3 litry,
    za każdym razem szczelnie go zamykając i przechowując w chłodnym miejscu;
  •   ostatnia porcja moczu – to mocz oddany ok. godziny 07.00 rano następnego dnia
    (zanotować dokładny czas oddania ostatniej porcji moczu);
  •   zebrany mocz dokładnie wymieszać, zmierzyć objętość (jeśli jest to niemożliwe przynieść całą objętość dobowego moczu
    do laboratorium), przelać część moczu do pojemnika jednorazowego, zakupionego w aptece ( ok. 100 ml);
  •   dostarczyć dokładnie opisany pojemnik (imię, nazwisko, PESEL i ew. miejsce zamieszkania,
    czas rozpoczęcia i zakończenia zbiórki oraz dokładną jej objętość w mililitrach)


Badanie kału

  •      Badanie kału w kierunku krwi utajonej nie wymaga zachowania specjalnej diety;
  •      Badanie kału w kierunku pasożytów należy powtarzać w pewnych odstępach czasu, ponieważ jaja, cysty lub formy larwalne
    niektórych pasożytów mogą pojawiać się w kale okresowo

    Kał – pasożyty i krew utajona:

  •     Pacjent pobiera małą ilość kału do specjalnego pojemnika (możliwość zakupu w aptece),
    służy do tego umieszczona w nim łopatka;
  •     Ważne aby pobrany materiał pochodził z różnych miejsc tej samej porcji kału;
  •     Kał musi być dostarczony w dobrze zamkniętym pojemniku opisanym danymi pacjenta: imię, nazwisko, PESEL
    i ew. miejsce zamieszkania, rodzaj badania;
  •     Test w kierunku krwi utajonej nie wymaga stosowania specjalnej diety;
  •     Oznaczenie powinno być wykonane w czasie 6 godzin, jeśli jest to niemożliwe kał może być przechowywany
    w temperaturze 2-8ºC do 48 godz.

•    Wymaz na jaja owsików:

  •     Wymaz pobrać rano, zaraz po obudzeniu się, nie wykonując wcześniej higieny okolic odbytu;
  •     Przykleić kawałek taśmy bezbarwnej o długości 5-7cm i szerokości 2 cm lepką stroną do odbytu;
  •     Następnie przykleić tą samą stroną na szkiełko podstawowe, które wcześniej należy wziąć z laboratorium;
  •     Dostarczyć szkiełko do laboratorium szczelnie opakowane i opisane danymi: imię, nazwisko, PESEL i ew. miejsce zamieszkania